Wat?

Het festival Woodstock aan de Waal draait om Kunst in Verzet en Verzet in de Kunst in de Verenigde Staten.

Nijmeegse culturele organisaties presenteren een programma met Amerikaanse films, populaire en klassieke muziek, theater, dans en exposities. Ook zijn er lezingen en debatten over de Amerikaanse protestcultuur.

Woodstock aan de Waal is bijzonder actueel: in 2026 vieren de Verenigde Staten hun 250-jarig jubileum. De festivalweek valt samen met de Midterm verkiezingen van 3 november. Daarnaast organiseert the Netherlands American Studies Association (NASA) een internationaal symposium over het thema “American Protest Cultures”, dat plaatsvindt op de Radboud Universiteit tussen 4 en 6 november.

Wanneer?

Woodstock aan de Waal vindt plaats van zondag 1 november tot en met vrijdag 6 november 2026.

Waar?

Woodstock aan de Waal vindt plaats op verschillende locaties in Nijmegen: De Vereeniging,  Arthouse en Debatcentrum Lux, Doornroosje en Bibliotheek Gelderland-Zuid. Zie voor de exacte locatie per programma-onderdeel het uitgebreide programma.

Het NASA-symposium American Protest Cultures (4-6 november) wordt gehouden op de campus van de Radboud Universiteit.

De Verenigde Staten op een kruispunt

De Amerikaanse midterm-verkiezingen vallen midden in de festivalweek. Tijdens deze verkiezingen van 3 november stemmen Amerikanen voor alle 435 zetels in het Huis van Afgevaardigden en voor 35 van de 100 zetels in de Senaat.  De verkiezingen zijn bepalend voor het politieke landschap in de rest van de tweede termijn van Donald Trump – en daarna.

In een tijd van diepe politieke polarisatie stelt het Woodstock festival de vraag: zijn kunst en muziek ook nu in staat de stem van tegendraads Amerika te laten horen? Kunnen schrijvers, musici en kunstenaars de traditie van zelfkritiek en rebellie in stand houden?

Bewogen geschiedenis van de VS

Op 4 juli 1776 riep Thomas Jefferson de onafhankelijkheid uit van de nieuwe democratische natie “Amerika,” los van het oude aristocratische en oligarchische Europa. Amerika werd geboren uit revolutie en rebellie. De Nieuwe Wereld was geworteld in verlichtingsidealen van vrijheid, gelijkheid en broederschap. Vanaf het begin laveerde Amerika tussen deze idealen en de  weerbarstige werkelijkheid. Hoe viel de drang naar vrijheid en gelijkheid te rijmen met de verdrijving en uitroeiing van de inheemse bevolking, slavernij en racisme, vreemdelingenhaat jegens immigranten, zelfverrijking en armoede, onderdrukking van Afro-Amerikanen, vrouwen en de LHBTI+ gemeenschap?

Kunst in verzet - Verzet in de kunst

Sinds het ontstaan van de VS hebben Amerikaanse schrijvers, kunstenaars, musici, fotografen en filmmakers hun eigen land een spiegel voorgehouden. Zo ontstond er een kunsttraditie van meedogenloze zelfkritiek. Van De hut van Oom Tom tot de redevoeringen van Martin Luther King en Amanda Gormans gedicht The Hill We Climb, van de romans van John Steinbeck tot die van Jonathan Franzen, van Gershwins Porgy & Bess en Bernsteins West Side Story tot de musical Hamilton, van kunstenaar Jackson Pollock tot Jasper Johns, van fotografe Dorothea Lang tot Diane Arbus, van filmmaker Quentin Tarantino en Spike Lee tot Easy Rider en Twelve Years a Slave, en van protestzanger Woody Guthrie tot Bob Dylan en Bruce Springsteen – de cultuur in de VS, in literatuur, muziek, fotografie en film, werd bij uitstek een protestcultuur, een uiting van tegendraads Amerika, een cultuur van kunst in verzet.

Woodstock Music & Art Fair

Iconisch in dit opzicht werd het Woodstock festival. Van 15 tot 19 augustus 1969 kwamen ruim 400.000 muziekliefhebbers bij elkaar op het 240 hectare grote terrein van melkveehouder Max Yasgur in de buurt van Woodstock, New York. Het stadje Woodstock gold toen als één van de belangrijkste centra van de hippiecultuur. Het festival had als ondertitel “3 days of Peace and Music” en groeide uit tot het symbool van de hippiecultuur én van het protest tegen de oorlog in Vietnam en maatschappelijk protest in brede zin. Grote namen die er optraden waren onder anderen Joan Baez, Joe Cocker, Jimi Hendrix, Janis Joplin en Santana.

Protestcultuur in Nijmegen

Begin 20e eeuw stond het katholieke Nijmegen vanwege het grote aantal kloosters – enigszins spottend - nog bekend als “Monnikendam aan de Waal”. In de loop van de tijd verdwenen de kloosters en met de komst van de (Katholieke) Universiteit en de studenten werd ook de kiem gelegd voor de Nijmeegse protestcultuur. In 1968 werd in Nijmegen de eerste bezettingsactie door studenten georganiseerd en ook de Piersonrellen uit de jaren ’80 zijn een iconisch onderdeel van de Nijmeegse protestgeschiedenis. Sindsdien geldt Nijmegen als een echte “linkse” stad en wordt het niet voor niets ook wel - liefkozend én met een knipoog - “Havanna aan de Waal” genoemd.

En protest leeft nog steeds in Nijmegen: in 2025 werden liefst 152 (aangemelde) protestacties gehouden, 60 meer dan het jaar daarvoor! Nijmegen is dus bij uitstek dé locatie voor een congres en festival rond de Amerikaanse protestcultuur.

Woodstock aan de Waal

De naam Woodstock aan de Waal past goed bij het doel van deze week. Enerzijds is het een verwijzing naar Woodstock als één van de hoogtepunten van de Amerikaanse protestcultuur, anderzijds is het knipoog naar de (linkse) protestcultuur in Nijmegen en de geuzennaam “Havanna aan de Waal.”

De ambitie is om in de eerste week van november een breed aanbod aan culturele evenementen te realiseren rond het thema “Verzet in de kunst in de VS”. Alle deelnemende locaties en gezelschappen organiseren hun eigen bijdrage en dragen ook zelf de financiële risico’s.  Woodstock aan de Waal komt tot stand door de enthousiaste inzet van velen en zonder enige vorm van subsidie of sponsoring.

Het programma van Woodstock aan de Waal is nog volop in ontwikkeling.

Onderstaande programmaonderdelen zijn al bevestigd:

·  Conference American Protest Cultures – georganiseerd door NASA (Netherlands American Studies Association) aan de Radboud Universiteit van 4 tot 6 november;

·  Concert door het Adam String Quartet – georganiseerd door Concertgebouw De Vereeniging in samenwerking met Radboud Reflects op 4 november;

·  Concert “We the People” door Kamerkoor Audite Nova op 5 november;

·  Concert door Symfonieorkest Nijmegen met de Amerikaanse celliste Annie Blythe op 6 november in De Vereeniging.

Begin juni wordt het volledige programma bekend gemaakt, inclusief nadere details en links naar de websites van de deelnemende locaties en gezelschappen.

Reserveringen en kaartverkoop verlopen via de gebruikelijke kanalen van de deelnemende locaties en gezelschappen.